 |
 |
 |
|
|
|
We hebben het allebei erg heet gehad vannacht en zijn vroeg op. We besluiten om voor de volgende nacht de airco aan te zetten tijdens het eten om de temperatuur naar beneden te krijgen voordat we gaan slapen. Het ontbijt is in dit hotel goed verzorgd dus we nemen het er goed van. Vandaag hoeven we de koffer niet in te pakken want vanavond overnachten we in hetzelfde hotel. Na het ontbijt gaan we de bus in want vandaag gaan we de binnenstad van Fez bekijken met al zijn winkeltjes en handwerksmensen.
Voordat we de Medina binnen gaan bezoeken we eerst een kleine fortificatie 'Borj Sud' op een van de heuvels rond Fez waar we een prachtig uitzicht hebben over de stad.
Uiteraard heb je ook hier weer prullaria souvernir verkopers.
Het uitzicht op Fez is prachtig.
Aan de rand van de Fez el-Bali Medina stappen we uit. Wij gaan een leerlooierij bezoeken voordat we de eigenlijke Medina in gaan.
Via een bruggetje gaan we een opvallend smerig riviertje over. Het laat zich raden waarom dit riviertje zo enorm vervuild is dat er niets meer in leeft.
Iedereen krijgt een takje munt om minder last van de stank van de leerlooierij te hebben.
We worden naar de bovenste etage gebracht waar een praatje voor ons wordt gehouden waarbij er wordt verteld dat dit een familiebedrijf is die al tientallen jaren van vader op zoon overgaat, en voor vele families werkgelegenheid biedt.
Vanaf de bovenste etage heb je een goed zicht hebben op de looiputten.
Het leerlooien is overduidelijk een zwaar en ongezond beroep, waarbij de mannen regelmatig tot hun knieën in het loog staan, met zware huiden waar het loog nog uitloopt moeten sjouwen en tijdens hun werk constant in de ongezonde ammoniakdampen staan.
Vroeger werd het leer geweekt in een mengsel van water en duivenpoep (sommige mensen in het gezelschap verstonden pig poop in plaats van pidgeon poop), waarbij de ammoniak in de poep helpt bij het zacht maken van het leer. Aangezien het verzamelen van duivenpoep nogal arbeidsintensief is worden er tegenwoordig de chemische looistoffen (tanines, aluin en andere aluminiumzouten) in grote zakken aangeleverd die in de looiputten worden gestort.
Na tien tot veertien dagen worden de huiden uit de looibaden gehaald, met water afgespoeld en te drogen gehangen. Het verbruikte looimengsel wordt uit de put geschept en in een goot gestort die uitkomt in de rivier naast de leerlooierij. Het is dan ook geen wonder dat het water stroomopwaarts helder is en stroomafwaarts is het één vieze stinkende dooie prut.
Na de uitleg is het natuurlijk de bedoeling dat we wat kopen, dus we worden via de verschillende etages langs allerlei producten geleidt. Jassen, tassen, schoenen, riemen en poefjes. Allemaal erg mooi.
Onze lokale gids wacht geduldig tot iedereen alles bekeken heeft, en hopelijk ook nog wat heeft gekocht.
Het wordt tijd om de Medina te bezoeken. Rachid en onze lokale gids zijn zeer alert om iederen bij elkaar te houden want deze oude Medina bestaat uit ontelbare smalle en minder smalle straten en steegjes.
In het kaartje rechts zijn we bovenaan uit de bus gestapt en is de '1' het bezoek aan de leerlooierij.
Er zijn werkelijk duizenden kleine winkeltjes, en die lopen allemaal vrij goed want volgens de gids kopen de mensen uit de binnenstad van Fez het liefst hun eten en andere waren hier in de Medina.
Op de Place Seffarine zijn meerdere kopersmeden bezig om de koperwaar te maken die in de omliggende winkeltjes wordt verkocht.
De man met het gekleurde hoedje is de baas en leermeester van het plein. Hij weet het meeste van het bewerken van het koper.
Het moet gezegd worden: Het koperwerk in de winkels glimt je tegemoed. Het ziet er prachtig uit.
We lopen verder over de markt in de Medina
Vrijwel over de hele markt is een ingenieus hekwerk-dak gemaakt om de zon buiten te houden terwijl er toch voldoende frisse lucht binnen komt.
De kippen zijn gegarandeerd vers. Je wijst er een aan en die wordt ter plekke de keel doorgesneden en voor je geslacht.
De vis is niet zo vers als de kip, maar het is gegarandeerd vandaag aangevoerd en als je de vis gelijk vandaag gebruikt is het niet nodig om in de koeling te bewaren.
Er is letterlijk van alles te koop in de winkeltjes op de markt.
Er worden ook allerlei waren ter plekke bereidt.
De slager heeft het druk. Voor de duidelijkheid: Dat zijn de uiers van de geit links.
We kijken onze ogen uit. In elk hoekje en gaatje is wel een winkeltje te vinden.
We gaan de wat smallere steegjes in...
... en komen uit bij een koffietentje.
Na de koffie gaan we weer verder. Op het kaartje rechts starten we onderaan bij de koffiestop en eindigen bovenaan bij het restaurant.
We kruisen het pad wat we al afgelegd hebben ongeveer bij het woordje 'Souk Edlala'.
Op sommige plekken is het nodig om de muren van de huizen te stutten.
Bijzonder dat je in deze middeleeuws aandoende steegjes ineens een securitycamera ziet hangen.
We gaan verder door de steegjes. Ook hier weer stutwerk, met moderne led-verlichting.
En dan kom je in zo'n steegje ineens langs een bakkerij.
In de wat bredere straatje wordt de vracht met van dit soort tweewielige wagentjes vervoerd. Vandaar dat je bij treden ook twee schuine hellinkjes ziet.
Even komen we in de vrije lucht, en duiken in het volgende deel van de Medina.
De groene daken en de minaret zijn van de al-Qarawiyyin universiteit.
En weer gaat het door de kleine straatjes langs de duizenden winkeltjes.
Op de pleintjes waar bomen staan is het merkbaar koeler.
Soms kom je straatnaambordjes tegen, en netjes in drie talen: Arabisch, Berber en Frans.
Hier zijn we in het gedeelte van de kledingwinkeltjes.
We bezoeken het heiligdom Madrasa Al Attarine, gebouwd in opdracht van sultan Uthman II Abu Said in 1323.
Onze lokale gids geeft uitleg over het heiligdom. Zie ook wikipedia.
Op de begane grond, eerste etage en tweede etage zijn allemaal kamers aangelegd waar net één bed en eventueel een stoel of krukje geplaatst kan worden.
De meeste kamers zijn rond dit soort schachten gebouwd zodat de warmte altijd weg kan en vanaf de begane grond koelere lucht aangevoerd kan worden.
Vanuit een aantal kamers heb je uitzicht op de binnenplaats.
Dit is de ingang van de Al-Qarawiyyin universiteit. Zie ook wikipedia.
Iets verderop is deze moskee. Als je het niet zou weten zou je er zo langs lopen. Aan de zijkant is een soort brievenbus waar je giften in kan doen.
Als niet-moslim mag je er uiteraard niet in. Dan maar een stukje inzoomen.
Ook in Fez heb je zilver-op-ijzer smeden.
Via allerlei straatjes en steegjes komen we op een prachtige locatie waar we gaan lunchen.
Er is voor elk wat wils. Voor Marcel wordt een apart notenvrij gerecht gemaakt.
Direct naast het restaurant is een naai-atelier. Toen we het restaurant binnen gingen was de eigenaar bezig om draad te spannen over de gehele lengte van de steeg.
Nu we naar buiten komen zien we waarom: Hij is draad aan het winden om als versiering van de kleding te dienen.
We lopen verder door steegjes en smalle gangetjes...
... en dan kom je ineens uit in een grote stoffenwinkel.
Op de weg terug naar het hotel maken we nog even een foto-stop bij het koninklijk paleis van Fez.
Na het eten gaan we even kijken bij het hotel-zwembad aan de overkant van de straat.
We pakken nog even een drankje en dan gaan we de mand in. Moe van het lopen en alle indrukken die we vandaag hebben opgedaan. Welterusten!
|
|
|